0

Porady prawne online- od listopada obowiązują zmiany w prawie spadkowym.

Data2023-12-18

Sejm znowelizował Kodeks Cywilny, w którym wprowadził kilka istotnych zmian dotyczących prawa spadkowego – mają uprościć oraz skrócić proces postępowania spadkowego. Przepisy zostały wprowadzone ustawą z dnia 28 lipca 2023 roku i zaczęły obowiązywać od 15 listopada tego roku.

Zostały dodane dwie nowe przesłanki niegodności dziedziczenia w postaci:

-uporczywego niewykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy, określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową wobec spadkodawcy;

-uporczywego uchylania się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą, w szczególności wynikającego z władzy rodzicielskiej, opieki, sprawowania funkcji rodzica zastępczego, małżeńskiego obowiązku wzajemnej pomocy albo obowiązku wzajemnego szacunku i wspierania się rodzica i dziecka (art. 928 k.c.).

Zmiana ta umożliwia osobie, mającej w tym interes prawny (np. pozostałym spadkobiercom), zapobieżenia możliwości uzyskania korzyści ze spadku przez osobę niewykonującą obowiązków wynikających z prawa rodzinnego i zasad współżycia społecznego w stosunku do spadkodawcy, mimo realnej możliwości ich spełnienia. Zasady dziedziczenia będą więc cechowały się większą sprawiedliwością społeczną.

Nowelizacja wprowadziła też nowe terminy uznania bądź odrzucenia spadku.

Spadkobierca może przyjąć bądź odrzucić spadek, szczególnie jest to ważne, jeśli dziedziczy się długi. Oświadczenie w tej sprawie, jak mówią obowiązujące przepisy, powinno być złożone w ciągu sześciu miesięcy od daty, gdy spadkobierca dowiedział się o śmierci spadkodawcy.

Nowością jest wprowadzenie zawieszenia terminu sześciu miesięcy w sytuacji, jeśli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wymaga zezwolenia sądu. Zawieszenie będzie obowiązywało przez okres całego postępowania sądowego w tym zakresie. Ta sytuacja odnosi się przede wszystkim do spadkobierców, którzy nie osiągnęli jeszcze pełnoletniości. Wówczas rodzice lub opiekunowie prawni dzieci występują do sądu rodzinnego o zgodę na przyjęcie lub odrzucenie spadku w imieniu dziecka. W takim przypadku do momentu uzyskania zezwolenia sądu zawieszony jest termin sześciu miesięcy na przyjęcie bądź odrzucenie spadku. Po nowelizacji obowiązuje też nowy przepis k.r.i.o., który to wyłącza konieczność pozyskania zgody sądu na czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Odnosi się to do sytuacji, gdy czynność ta polega na odrzuceniu spadku w imieniu dziecka, a dziecko jest powołane do dziedziczenia wskutek uprzedniego odrzucenia spadku przez któregokolwiek z rodziców, którym przysługuje pełna władza rodzicielska. Zgoda sądu będzie jednak wymagana w przypadku braku porozumienia rodziców lub jeżeli inny zstępny rodziców tego dziecka przyjmuje spadek. W konsekwencji sprecyzowaniu uległa treść oświadczenia o odrzuceniu spadku składanego przez rodzica dziecka uprawnionego do spadku.

Nowe zapisy wprowadzają również zmiany w kwestii kręgów dziedziczenia ustawowego. Dotyczą one tych spadkodawców, którzy nie zostawili zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa. Wówczas spadek przypada dziadkom w częściach równych.

W przypadku, jeżeli jedno z dziadków nie doczekało otwarcia spadku, to udział, który by mu przypadał, przechodzi na jego dzieci. Są to więc tak naprawdę wujowie i ciotki spadkodawcy. Ale jeśli dziecko któregoś z dziadków nie dożyło spadku, to udział spadkowy, który by mu przypadał, trafia z kolei do jego dzieci, czyli do rodzeństwa stryjecznego spadkodawcy. Natomiast jeśli któryś z dziadków, dzieci i wnuków nie dożył spadku, to ten spadek nie przechodzi na następne pokolenie, ale trafia do pozostałych dziadków. Mówi o tym artykuł 934, §2 i §3 Kodeksu Cywilnego.

W znowelizowanym stanie prawnym do dziedziczenia uprawnieni są dziadkowie, dzieci dziadków (wujowie i ciotki) oraz ich dzieci (rodzeństwo stryjeczne). Zmiana polega na tym, że dalsze pokolenia stracą możliwość dziedziczenia. Wyłączeni z dziedziczenia są dalsi zstępni dziadków spadkodawcy, a więc cioteczne lub stryjeczne wnuki i kolejne pokolenia.

WŁĄCZ BEZPIECZEŃSTWO NA CO DZIEŃ – WYBIERZ KORZYSTNY ABONAMENT
SMART ABONAMENT

ZAUFALI NAM M.IN

W Polsce i za granicą